Εμπορικό δίκαιο

Το Εμπορικό Δίκαιο διέπει τις σχέσεις εμπόρων και έχει αντικείμενο τις εμπορικές συναλλαγές. Για τον ορισμό του εμπόρου υπάρχουν τρία συστήματα, το υποκειμενικό, το αντικειμενικό και το τυπικό. Στην Ελλάδα χρησιμοποιούνται και τα τρία κατά περίπτωση. Κατά το υποκειμενικό σύστημα έμπορος είναι όποιος ασκεί επάγγελμα, το οποίο ορίζεται στον νόμο ως εμπορικό. Κατά το αντικειμενικό σύστημα έμποροι είναι τα φυσικά ή νομικά πρόσωπα που ασκούν κατά σύνηθες επάγγελμα εμπορικές πράξεις. Ορισμένες εμπορικές πράξεις και επαγγέλματα απαριθμούνται στα άρθρα 2 και 3 του βασιλικού διατάγματος της 2/14.5.1835 “περί αρμοδιότητος των εμποροδικείων”. Κυριότερες εμπορικές πράξεις είναι η αγορά προς μεταπώληση, η επιχείρηση χειροτεχνίας, η επιχείρηση προμήθειας, η επιχείρηση πρακτορείας, η μεταφορά, οι τραπεζικές εργασίες κλπ. Τέλος κατά το τυπικό σύστημα έμπορος είναι όποιος ορίζεται ως τέτοιος από τον νόμο ανεξάρτητα από το αντικείμενο της δραστηριότητάς του. Παράδειγμα είναι η ανώνυμη εταιρεία, η οποία έχει πάντοτε την εμπορική ιδιότητα ανεξάρτητα από τον σκοπό ή τη δραστηριότητά της. Η εμπορική ιδιότητα έχει συνέπειες για το φυσικό ή νομικό πρόσωπο που την έχει (συνέπειες της εμπορικότητας). Για παράδειγμα μόνο έμπορος μπορεί να κηρυχθεί σε πτώχευση, για τα εμπορικά χρέη ισχύει ο ανατοκισμός (τόκος τόκου), μπορεί να διαταχθεί προσωποκράτηση για εμπορικά χρέη κλπ.

Ο χαρακτηρισμός ενός ιδιώτη ως εμπόρου ή μη, έχει πολύ μεγάλη σημασία καθώς η «εμπορική ιδιότητα» μπορεί να αποκλείσει ένα άτομο από ευεργετικές διατάξεις όπως αυτές του Νόμου 3869/2010 για τα υπερχρεωμένα φυσικά πρόσωπα. Δυστυχώς σήμερα, ο εμπορικός κλάδος και οι εμπορικές επιχειρήσεις έχουν υποστεί τεράστιο πλήγμα ενώ ακόμη και για επί σειρά ετών κερδοφόρες επιχειρήσεις έχουν κλείσει πλέον οριστικά. Φυσικά, το οικονομικό ντόμινο έχει επιπτώσεις στους εργαζόμενους οι οποίοι είτε δεν πληρώνονται είτε χάνουν την εργασία τους με αποτέλεσμα την σταδιακή διάλυση του κοινωνικού ιστού και της μεσαίας τάξης.

Ο κλάδος του εμπορικού δικαίου ρυθμίζει ζητήματα σχετικά με τα εμπορικά αξιόγραφα, όπως η επιταγή, η συναλλαγματική, το γραμμάτιο κλπ. Χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή τόσο στον τρόπο σύνταξης των αξιογράφων αυτών καθώς η μη ορθή συμπλήρωσή τους μπορεί να συνεπάγεται τον χαρακτηρισμό τους ως άκυρα, ενώ μεγάλη σημασία έχουν οι χρονικές προθεσμίες μέσα στις οποίες πρέπει να εγερθούν σχετικές αγωγές προς διεκδίκηση οφειλών που πηγάζουν από εμπορικά αξιόγραφα.